سریره

وَ نَزَعْنا ما فی‏ صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ إِخْواناً عَلی‏ سُرُرٍ مُتَقابِلینَ حجر/47

سریره

وَ نَزَعْنا ما فی‏ صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ إِخْواناً عَلی‏ سُرُرٍ مُتَقابِلینَ حجر/47

عدالت

دانشگاه هاروارد آمریکا ترجمه انگلیسی آیه‌ 135 سوره مبارکه «نساء» را

 بر بالای درب ورودی اصلی دانشکده حقوق خود نصب کرده است.
مسئولان این دانشگاه در توضیح این اقدام،

 اعلام کرده‌اند که؛

 مضمون این آیه یکی از بهترین توصیف‌های بیان شده در مورد «عدالت»

 در طول تاریخ است.


این آیه شریفه می‌فرماید:

«یَاأَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْکُونُواْ قَوَّامِینَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاء لِلّهِ وَلَوْعَلَى أَنفُسِکُمْ أَوِالْوَالِدَیْنِ

 وَالأَقْرَبِینَ إِن یَکُنْ غَنِیًّا أَوْ فَقَیرًا فَاللّهُ أَوْلَى بِهِمَا فَلاَ تَتَّبِعُواْ الْهَوَى أَن تَعْدِلُواْ وَ

إِن تَلْوُواْ أَوْ تُعْرِضُواْ فَإِنَّ اللّهَ کَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیرًا 

 اى کسانى که ایمان آورده‏‌اید پیوسته به عدالت قیام کنید و براى خدا گواهى دهید

 هر چند به زیان خودتان یا پدر و مادر و خویشاوندان [شما] باشد

 اگر [یکى از دو طرف دعوا] توانگر یا نیازمند باشد باز خدا به آن دو [از شما]

 سزاوارتر است، پس از پى هوس نروید که [در نتیجه از حق] عدول کنید و اگر 

به انحراف  گرایید یا اعراض نمایید، قطعاً خدا به آنچه انجام می‌دهید، آگاه است»



 

آهن نازل شده است

این مطلب را در مجموعه علمی خواندم؛

 آیه 25سوره حدید را تداعی میکند:

 

 "وَأَنْزَلْنَا الْحَدیدَ فیهِ بَأْسٌ شَدیدٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ"

"آهن را نازل کردیم که در آن نیروى شدید و منافعى براى مردم است. "


عناصر اصلی هر کدام در دمای مشخصی درست می شوند. 

به نظر دانشمندان آهن از جمله عناصری است که

 در ستاره های خیلی بزرگ تر از خورشید درست می شود،

برخی از عناصر نیز در گرمای پس از انفجار اولیه درست شده اند.


1ــ  وقـتی کشش نیروی ستاره ماده ستاره را به مرکز می کشد و فشرده می کند،

 فاصله میان ذرات تنگ و تنگتر می شود، و الکترونها بحالت تحلیل در می آیند و 

بهم نزدیک نمی شوند، و این باعث می شود که دما بسرعت بالا برود. 

هنگامیکه دمای گرما به بالای 170 میلیون درجه می رسد ،

 هسته های هـلیومی ذوب می شوند و عناصر سنگین تری را درست می کنند کـه

 در وحله اول کربن و اکسیژن است و همینطور با بالا رفتن دمای گرما به درجه معینی، 

بترتیب عناصر سنگینتر و پیچیده تری درست می شود .


 2ـــ در  700 مـیـلـیـون درجه  کـربن به نئـون و منیزیم تبدیل می شـود. 

در قشرهای بیرونی تر آن که دمای حرارت کمتر است ،

تبدیل هـلـیوم به کـربن و هیدروژن به هـلـیوم ادامه پیدا می کند.


3ـــ وقـتـی دمـای حـرارت در مـرکز هـسـتـه به یک و نـیم مـیلیارد درجه می رسد،

 اتمهای نئون آغاز به ذوب شدن می کنند و اکسیژن و منزیم بیشتری را ایجاد می کنند.


4ـــ وقـتی دمای حرارت بالای دومیلیارد می رسد ،

اتمهای اکسیژن بهم فشرده تر ذوب می شـونـد و به سیلیکـون و گـوگـرد تبدیل می شوند. 

این عـناصر بوسـیـلـه قـشرهای عـناصر متحد الـمرکز اکسیژن، نئون، کـربن، هـلـیـوم و هیدروژن 

احاطه شده اند.


5ــ فـشـار نـاشـی از اضـمـحـلال هـسته ای دمای حرارت را بالای 3 میلیارد درجه بالا می برد و

 در مرکزِ فـشـرده شـده، سیـلـیکون و گوگرد را به کره ای از آهـن تـبدیل می کند که

 تـقـریباً 1.44 جـرم خـورشـیـد می شود.

به دلـیل ساختمان هسته ای آهن که اجازه نمی دهـد اتـمـهـا ذوب و مـضـمـحل شوند و

 عنصر سنگین تری درست شوند، این آخرین واکنش است که می تواند در مرکز ستاره رخ بدهد.


 6ـــ وقتی امـتـزاج در داخـلی تـریـن بخـشـهای ستاره تمام می شود،

 آخرین مرحله جاذبه (جذب) آغـاز می شود. 

هـسـتـه آهـن در مرکز سـتاره  خــود را با سرعتی معادل 70000کـیـلـومـتـر درثانیه جمع می کند.

 درجه حرارت تا صد میلیارد درجه بالا می رود. 

هـسته های آهن بهم فشرده شده ودر هم مضمحل می شوند.

 این گـرمـای تـصــور نکـردنی انـدازه هـای بـسیار زیادی از نوترون تـولید می کند که

 در وسط ستاره محصور هستند. ماده در این حرارت به آخریـن حـد تـراکـم خـود رسـیده و

 بیش از این نمی تواند فشرده بشود. نیروی دفع میان هسته ها بیشتر از نیروی جاذبه می شود.


7ـــ با پس زدن از جانب مرکز سـتاره، ماده  از مرکز ستـاره در موج انفجار پرتاب می شود.

 در پرت سازی از میان قشر سیلیکون سرازیر می شود که آنرا گرم کرده و بخشی از هـسته هـای

 آنرامضمحل می کندوایزوتوپهای رادیواکتیوی نیکل وعناصرسنگـیـن تردیـگـری رادرسـت می کند.

 موج انـفـجـاردرحینی که به بیرون سفرمی کند به درست کردن عناصر جدید دیگری ادامه می دهد.

 ستاره منفجر می شود و در فضا پخش می شود.

 به این ترتیب آهـن در ستاره هـا و در حرارت بالای 3 مـیـلـیارد درجه تـولید می شود وبا انفجار

ستاره در هستی پراکنده می شود. و به این ترتیب نیز آهـن از آسـمان به زمـیـن نازل شده است.

آهـن بیش از یک سـوم از مـواد زمین را تشکیل می دهد. 

 بیش از 99 درصد آن در درون زمین است.

 بمیزانیکه از مرکز زمین رو بـطـرف سـطح می آیـیم درصـد آن کـم و کـمـتـر می شـود. 

آهـن مـوجـود در قشر خارجی زمین حدوداً 5 یا 6 دهم درصد کل آهن زمین است.


** نیروی موجود در آهن فوق العاده زیاد است:
چنانکه آیه شریفه مطرح کرده است 

"نـیـروی مـوجـود در آهـن فوق العاده زیاد" است.

 برای درست کردن یک ذره آهن،

 نـیـروئـی بیش از چهار برابر نیروی موجود در منظومه شمسی مورد نیاز است.



سوره بروج -بخش اول


بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیم

وَالسَّمَاءِ ذَاتِ الْبُرُوجِ ﴿١﴾ وَالْیَوْمِ الْمَوْعُودِ ﴿٢﴾ وَشَاهِدٍ وَمَشْهُودٍ ﴿٣

 قُتِلَ أَصْحَابُ الأخْدُودِ ﴿٤

النَّارِ ذَاتِ الْوَقُودِ ﴿٥﴾ إِذْ هُمْ عَلَیْهَا قُعُودٌ ﴿٦

 وَهُمْ عَلَى مَا یَفْعَلُونَ بِالْمُؤْمِنِینَ شُهُودٌ ﴿٧

 وَمَا نَقَمُوا مِنْهُمْ إِلا أَنْ یُؤْمِنُوا بِاللَّهِ الْعَزِیزِ الْحَمِیدِ﴿٨﴾ 

الَّذِی لَهُ مُلْکُ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ وَاللَّهُ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ شَهِیدٌ ﴿٩

 إِنَّ الَّذِینَ فَتَنُوا الْمُؤْمِنِینَ وَالْمُؤْمِنَاتِ ثُمَّ لَمْ یَتُوبُوا فَلَهُمْ عَذَابُ جَهَنَّمَ وَلَهُمْ عَذَابُ الْحَرِیقِ﴿١٠﴾ 

إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الأنْهَارُ ذَلِکَ الْفَوْزُ الْکَبِیرُ ﴿١١

 إِنَّ بَطْشَ رَبِّکَ لَشَدِیدٌ ﴿١٢

 إِنَّهُ هُوَ یُبْدِئُ وَیُعِیدُ ﴿١٣﴾ وَهُوَ الْغَفُورُ الْوَدُودُ ﴿١٤﴾ ذُو الْعَرْشِ الْمَجِیدُ ﴿١٥﴾ فَعَّالٌ لِمَا یُرِیدُ ﴿١٦﴾ 

هَلْ أَتَاکَ حَدِیثُ ال�%9

تدبر در قرآن

 یا مدبر الامور

تدبر در قران

حضرت علی (ع):

الا لا خیر فی قراءه لیس فیها تدبر

 آگاه باشید  که فایده ای در قرائت بدون تدبر نیست .

 وظیفه  قرانی و وظیفه همگانی

- دعوت به تدبر :

کتاب انزلناه الیک مبارک لیدبروا آیاته و لیتذکر اولی الالباب (ص29)

- توبیخ در ترک تدبر :

افلا یتدبرون القران ولوکان من عند غیر الله لوجدوا فیه اختلافا کثیرا (نسا 83)

افلا یتدبرون القران ام علی قلوب اقفالها (محمد 34)

افلم یدبروالقول ام جاءهم ما لم یات آباءهم (مومنون 68)

حجاب ها در مواجهه با قران

1- زبان :

 یکی از موانع فهم وتدبر قران است که فهم معانی و اصول وقواعد زبان مانند در

 بسته ای است که تا باز نشود داخل را نمی توان دید .

2- بیان :

قران متن شفاهی سخن خداست که کتبی شده است یعنی سخن فرا زمینی وملکوتی

 خداوند که موجودیت مادی و کتبی یافته است .

در این مانع باید چینش ایات وجایگاه ایات و جایگاه سنجی آیات باید واکاوی شود .

3- زمان :

تفکر اینکه سوره ها در حصار زمان و مکان  گذشته مانده و اینکه  مسایل امروز

 گفتار جدیدی می طلبد وباید فضای قران را در امروز نیز ایجاد کرد و

دردهای امروز را در درمان قران که برای همه زمانها است جست .

فضای سخن :

وضعیتی فردی یا اجتماعی که سوره در صدد آسیب زدایی از آن و ایجاد رشد در آن است .

محتوای مصون و معصوم هر سوره منبع تشخیص فضای سخن است .

در مانع زمان فضای سخن مطرح می شود . 

خود سخن و خود آیات فضای سخن را می سازند .

شان نزول فضای نزول می سازد ؛

شان نزول بهانه  نزول و سخن خدا بوده است نه هدف سخن .

فضای نزول محدود به زمان و مکان است ؛

ولی فضای سخن شاخصها و خصوصیات و دردها و مسایل انسانی و اجتماعی است 

که در همه زمانها و مکانها وجود دارد وجهت نفوذ قران در فضای روز باید فضای 

زمان خود را وارد فضای قران کنیم . 

همه آیات شان نزول ندارند و شان نزول معتبر کم است .

دو فاکتور فضای سخن  :

- به جا بودن  --- حکمت سخن خدا

 - صادق بودن ----  صدق خبر های قران

سیر هدایتی : 

روند حکیمانه اصلاح و رشد در سوره یا سلسله مباحث هدفمند سوره در جهت تغییر

 فضای سخن به سمت کمال است .

مفهوم شناسی تدبر

تدبر : 1-  ریشه ------  د  ب  ر

       2- هیئت (قالب وشکل و وزن )----باب تفعل

باب تفعل مطاوعه باب تفعیل است...یعنی اثر پذیری ؛تدبر مطاوعه تدبیر است .

تدبیر یعنی چیدن ؛برنامه ریزی کردن  و

 تدبر یعنی  دریافت کردن چینش حکیمانه خدا

جهت مطاوعه وجود باب اثر گذار لازم است . لازمه تدبر هم تدبیر است .

تدبیر در قران

-  تدبیردر کلمات آیات ----->  تدبر در آیات

- تدبیر در آیات        ----->  تدبر در سوره ها

- تدبیر در سوره ها   ----->  تدبر در قران

تدبر راه فهم هماهنگی و انسجام سوره های قران است .

تدبر یعنی تفسیر منسجم هدایتی .  

تدبیر به معنای پشت سر هم قرار دادن هدفمند است .

دبرت الابل = شتران را پشت سر هم چیدن

چینش سوره ها نیز وحیانی است .

آیت الله خویی در کتاب البیان فی التفسیر این مساله را اثبات کرده اند .

در تدبر فهم تکه تکه درست نیست و باید دنبال انسجام سوره بود.

 این تفکر که قران شاخه به شاخه تعریف میکند درست نیست؛

 زیرا انسجام خاصی در هر سوره وجود دارد که باید در آن تدبر کرد .

هر یک از سور مصداق یک سخن حکیمانه است وکلمات و جملات به گونه ای

 تدبیر شده است که معاتی و اهداف هدایتی خود را به انسان بفهماند .

تدبر ----> تذکر

 

آیات تدبر به ترتیب نزول :

ص 29  ---------- دعوت به تدبر

مومنون 68 ------ توبیخ در عدم تدبر

محمد(ص)------- توبیخ

نساء 82---------توبیخ

 

تدبر در نساء 82

افلا یتدبرون القران و لو کان من عند غیرالله لوجدوا فیه اختلافا کثیرا

کشف عدم اختلاف در قران (کشف انسجام سور )

------>  عدم اختلاف آیات درون سوره ها

------> ایمان به عند الله بودن قران

در تدبر آیات هر سوره دسته بندی می شود؛

 زیرا یکی از حجابها نسبت به قران حجاب بیان است .

سیاق بندی آیات گام به گام و مرحله به مرحله هدف اصلی سوره را دنبال میکند .

سیاق 

 سیر مفهومی پیوسته آیات که معادل فارسی آن "بند" و 

اصطلاح رایج آن "پاراگراف " است .

سیاق بندی کمک می کند راحت تر و دقیق تر سوره را بفهمیم.

 مخصوصا در سوره های بزرگتر...

بعد از سوره لیل سوره ها کوچکتر هستند و سیاق بندی احتیاج ندارد .

در هر سیاق هم معنی آیات وهم چینش آیات و هم فضای سخن و جهت هدایتی سیاق 

هدف قرار می گیرد ؛

سپس در کل سوره فضای سخن و جهت هدایتی سوره مدنظر قرار می گیرد .

فضا کشف درد است و جهت هدایتی درمان درد است .

در فضا و جهت هدایتی آیات کلیدی و شاخص وجود دارند که باید به آنها دقت کرد؛

  به این آیات ؛ آیات محوری و کلیدی می گوییم .

چینش یعنی توجه به جایگاه آیات , آیات محوری و کلیدی و تشریحی مشخص می شود .

تدبر همراه با استدلال و استناد است .

تشریح قران

1- تفسیر ..... توضیح آیات است .

2- تدبر ......فهم مقاصد آیات سوره ها می باشد.

3- تفسیر با استنطاق از آیات .....به نطق در آوردن قران است از باب استفعال که

 در حیطه معصومین است .یعنی بطن ؛تاویل و استخراج احکام از قران ...

لا یمسه الاالمطهرون

بیشتر روایات تفسیری در مورد تاویل و استخراج احکام و بطن قران است نه در تدبر قران .

 روایات تفسیری در تدبر کم است .

تدبر تفسیر به رای نیست .

اصطلاح تفسیر به رای فقط در حیطه مرحله سوم مراحل ذکرشده تفسیر،

 یعنی استنطاق از ایات می باشد .

واینکه در مورد معنا شناسی تدبر می گویند؛

 اکتفا نکردن به ظاهر آیه و شناخت پشت آیه و رفتن به لایه های زیرین کلمات و آیه ها ؛

درست نیست .تدبر از باب تفعل است و کافر و مشرک و عوام را دعوت به تدبر می کند .

دسته بندی آیات سیاق بندی جهت فهم راحت و فهم دقیق سوره است نه موضوعی ویا واژه ای .

در سیاق بندی

جهت غرض > محتوا > ادبیات ( عطف، اسم اشاره ، ضمیر ها ، جواب قسم ، جواب شرط)

مد نظر قرار می گیرد .

   ادامه مطلب ...

سیمای زن از دیروز تا امروز (مقدمه )

  باعث تاسف است  که زن مسلمان  هنوز  با خود مخاطب نشده است و

 هنوزمرزهای "جنسیت "و "شخصیت" رادر اصالت وجودی خود آنچنان که 

باید نشناختهاست  .


این است که زن مسلمان تا می آید در جامعه مطرح شود ،یا قالب های

 اساسی واصولی جامعه را می شکند وخویشتن خویش را گم می کند و

 آنچه او بود و دیگرانهستند را به دیده تحقیر می نگرد ویا  ضعف شخصیتی 

 او محیطی متناسب بامشکلات شخصیتی و جنسیتی  به وجود می آورد 

که جو ناهنجاری در جامعه ایجادمی کند.


این فریاد کاذبی است که می گویند زن برده ی تمتعات مرد یا جامعه یا قانون است ؛

زن در جوامعما مقدم تر از اینها برده ی غریزه ی خویش است.